Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

SANA YÜKLEDİĞİM ANLAM
VAN DENİZİ
VAN'LI
Van dostu Yavuz Donat
KİLİM
Yazı Detayı
08 Aralık 2019 - Pazar 12:16
 
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; İlimizin devlet idaresi 1548 yılından itibaren Osmanlılara geçmiş. Bu tarihten sonra ilimizle ilgili idari belgeler arşivlenmeye başlanmış. Bu arşiv belgelerinin bir bölümü yangınlar, işgaller ve iyi muhafaza edilemediği için günümüze kadar ulaşamamıştır. Günümüze ulaşan arşiv belgelerinin birçoğu da araştırmacıların ilgisini beklemektedir.   " XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van" isimli kitap, İlimizin tarihi ile ilgili yapılmış en ciddi çalışmalardan biridir. Birçok kurumun arşivinden faydalanılarak hazırlanmıştır.

Van Osmanlılar tarafından fetih edildikten sonra idari taksimat yapılmış ve devlet teşkilatlanması gerçekleştirilmiş. Ana sancak olan Van'a (Paşa Sancağı)bağlı yönetim merkezleri belirlenmiş. Osmanlılar Paşa Sancaklarını vezir rütbesi ile atadıkları idareciler tarafından yönetir,  sancağa bağlı idari merkezler bu paşanın mahiyetinde yönetilirdi. Van'a ilk atanan paşa daha önce Şam Emirü'l Ümerası olan Hüsrev Paşa'dır. Paşalar Beylerbeyi sıfatı ile sancağın askeri komutanları oldukları gibi sivil otoritenin de başıydılar. Kitapta, Van'a 1548'den 1642 yılına kadar atanmış Beylerbeyilerinin listesi verilmektedir.

Van Paşa Sancağı batıda Bitlis ve Adilcevaz sancakları, doğuda Mahmudi, Kotur sancakları, Güneyde Müküs, Şıtak, Hakkâri sancakları, Kuzeyde Erciş ve Bargiri sancakları ile çevrili idi. Ayriyeten bu sancaklara bağlı birçok nahiye merkezi oluşturulmuştu. Sancak merkezi Van Kalesi ve etrafında kurulan Van şehri idi. Van daha önceleri müstahkem bir kale iken şehir olarak gelişimi Osmanlı döneminde olmuştu. Van Beylerbeyiliğine atanan paşalar Van Kalesinde oturur, hem Van Sancağını hem de ilçe ve nahiye merkezlerini buradan yönetirlerdi.

Kitapta o dönem Van'da bulunan okullar, medreseler, camiler, mescitler, kiliseler, zaviyeler, kümbetler, hanlar, hamamlar, imarethanelerden ayrıntılı olarak bahsedilmiş. Kervansaraylar, bedestenler, kapanlar, çarşılar, imalathaneler gibi halkın kullanımına hitap eden müesseseler hakkında bilgiler verilmiş ve vergiye tabii olan kuruluşların ödedikleri vergi miktarları okuyucunun bilgisine sunulmuş. Van'ın vakıflarından, su kaynaklarından, çeşmelerinden,  mahallelerinden, bağ ve bahçeliklerinden bahsedilmiş. Van'a bağlı nahiyeler ve bu nahiyelere bağlı köylerin, isimleri ve akçe cinsinden hâsılalarının listeleri verilmiş. Ticari ve sanayi kuruluşlardan, bağcılıkla iştigal edenlerden, hayvancılık ve tarım ile geçimini sağlayanlardan alınan vergilerin miktarları belgelerle izah edilmiş. Van'da bulunan askerler ve diğer kamu görevlilerinin mevcutları ve aldıkları ücretler liste halinde belirtilmiştir.

Kitap Van'ın Urartulardan başlayarak XVI. Yüzyıla kadar geçen devirlerinin kısaca tarihi seyrini vermekle başlamış. Van isminin menşei hakkındaki görüşlere yer vermiştir.

Kitapta Van Kalesi ile ilgili beyan edilmiş bir kararı siz okuyucularla paylaşmak isterim;"Van Kalesinin surları 1568 yılına kadar toprak idi. Bu itibarla kışın üzerinde biriken karların eriyip surlara zarar vermemesi için düzenli olarak bu karlar süpürülürdü. Dış kaledeki surların üzerindeki karların süpürülmesi işi gayrı Müslimlere havale edilmişti. Şehirde oturan gayrı Müslimlerin burçların üzerindeki karları süpürme işinden feragat etmeleri üzerine kaledeki askerler merkeze arz göndererek hem kalenin muhafazası hem de karların süpürülmesi işinin kendileri için çok ağır olduğunu belirtmişlerdir. Kaledeki askerlerin bu arzları yerinde görülerek Van Beylerbeyine 11 Nisan 1565 tarihinde bir hüküm gönderilmiş ve eskiden olduğu gibi her mahalleden birkaç süpürücü tayin ederek kale burçlarının süpürülmesi işinin gayrı Müslimlere yaptırılması emredilmiştir."

Kitabın incelemeye konu edindiği dönemde Van şehrinde yüzde otuz civarında Ermeni'nin yaşadığı, Müslüman ve Ermeni halkları arasında münferit olayların dışında hiçbir toplumsal sürtüşmenin yaşanmadığı belirtilmiş.

"XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)"isimli kitap Yrd. Doç. Dr. Orhan Kılıç tarafından yazılmış, Van Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Yayınları tarafından yayınlanmıştır. Ankara'da Acar Matbaası tarafından 1997 yılında basılan kitap 443 sayfadan ibarettir. Kitabın yazarı Orhan Kılıç Hocamız bugün Elazığ Fırat Üniversitesinde profesör olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Kendisine sağlıklı, huzurlu uzun ömür diliyorum. Büyük emek gerektiren böyle bir eseri kültür hayatımıza kazandırdığı için kendisine teşekkür ediyorum. Van'ın 1548-1648 yılları arasında siyasi, iktisadi, idari, demografik, fiziki ve askeri yapısını merak eden herkesin okuması gereken bir kitap olduğunu tavsiye ediyorum. Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: XVI., ve, XVII., Yüzyıllarda, Van, (1548-1648),
Yorumlar
Diğer Yazılar
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Mutfak Kültürü
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Doğunun Yıldızı Van
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
Haber Yazılımı