Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

SANA YÜKLEDİĞİM ANLAM
VAN DENİZİ
VAN'LI
Van dostu Yavuz Donat
KİLİM
Yazı Detayı
23 Şubat 2020 - Pazar 14:06
 
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; Süleyman Sabri Paşa 1873 tarihinde Makedonya-Manastır'da dünyaya gelmiş. Harp Okulundan mezun olmuş ve Mirlivalığa (Generalliğe) kadar terfi etmiş.1897'de Osmanlı- Yunan Savaşı, 1911-12'de Osmanlı İtalyan Savaşı,1912-13'de Balkan Savaşları,  Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşlarında görev almış. Birçok nişanı, taksi ve madalyası bulunan bir generalimizdir. 1921-26 yılları arasında Ağrı'da Aşiret Süvari Tümen Kumandanlığı, Revanduz-Van kumandanlığı, Van Vali yardımcılığı görevlerinde bulunmuştur. İlimiz ve bölgemizde uzun süre görev yapmakla kalmamış gözlemler ve araştırmalar da yapmıştır. Bu gözlem ve araştırmaları 1928 yılında "Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat" ismi ile kitap olarak yayınlanmış.

 

Kitap on beş fasıldan oluşmaktadır. Her bir fasıl ilimiz ve insanımız hakkında farklı bilgiler ve değerlendirmeler içerir. Van ve çevresinin tarihi ve coğrafik durumunun yanı sıra İran, Azerbaycan, Irak ve Suriye bölgelerinde yaşayan farklı dini, mezhebi ve etnik özelliklere sahip topluluklar hakkında bilgiler verir. Bu toplulukların tarihi serencamlarını konu edinir. Bölgede yaptığı görevler, geziler ve gözlemler neticesinde elde ettiği bilgileri paylaşır. Sahada edindiği bilgileri araştırmaları ile birleştirerek kendine özel bir bakış ve değerlendirme geliştirip okuyucunun bilgisine sunar. Bu bakışının ve değerlendirmelerinin ne derece isabetli olduğuna siz okuyucular karar vereceksiniz. Çünkü kitabın yazıldığı günden bu güne yaklaşık yüz yıl geçmiş ve bu sürede birçok yeni bilgi edinilmiştir.

Kitapta Süleyman Sabri Paşa'nın bizzat gözlemlerine dayalı yazdığı bilgiler son derece önemlidir. Bu gözlemlerinin yazıya dökülmesi ile ilimiz ve bölgemizde yüz yıl önce; şehirlerin, köylerin, evlerin, şehir ve köy halklarının yaşamlarının nitelik, nicelik ve nasıllığı hakkında çok önemli bilgiler ediniriz.

 

Aşiret kadınlarını anlatırken şöyle der:" Kadınlar hayatın, tabiatın, müşkülat ve şiddetiyle ünsiyet etmişlerdir. Tabiatın ve herhangi bir kuvvetin tazyiki karşısında şaşırmazlar. Baskına veya taarruza uğrayan aşiretin kadınları bayılmaz, kendisine düşen vazifeyi yapar. Erkekler sulha- mukabeleye çalışırken, göç etmek lazım geliyorsa kadınlar, evlerini, çadırlarını, yükler yola çıkarlar. Günlerce yaya yürüyebilirler."

Kitap ilimiz ve bölgemizdeki aşiretlerden bahseder. Mesudi'nin Muruc-ez Zeheb isimli miladi onuncu yüzyılda yazılmış kitabını kaynak gösterir.  Mesudi'nin yaklaşık bin yıl önce bahsettiği bölgemizdeki on sekiz aşiretten hiç birinin bugün aynı isimle var olmadığını söyler. Bu aşiretlerin tamamen mahvolacağı bir muhaceretin veya olayın son bin yılda yaşanmadığını, haliyle bu aşiretlerin başka bir nüfuz altında başka bir isim aldıklarını söyler. Yani zaman içinde aşiretlerin kendi içinden başka aşiretler türeterek yeni isimlerle kendilerini devam ettirdiğini anlatır. Bu iddiasına örnek olarak Şikak Aşiretinden birçok farklı isimde aşiretin türediğini söyler ve bu yeni aşiretlerin isimlerini verir.

 

 "Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat" isimli kitap TBMM Kütüphanesi ve Arşiv Hizmetleri Başkanlığının Eski Harfli Türkçe (EHT) bölümünde 197.106.723 numara ile kayıtlıdır. Kitabın yazarı merhum İstiklal Madalyası sahibi Süleyman Sabri Paşa'dır. Kitabın ilk baskısı İstanbul'da 1928 yılında Eski Osmanlıca Harflerle Matbaa-ı Ebu-l Ziya'da yapılmıştır. İkinci baskısı 1960 yılında Ankara Altınok Matbaası tarafından, üçüncü baskısı "Van Tarihi ve Kürtler Hakkında İncelemeler" adı ile 1982 yılında Gamze Gayeoğlu'nun yayına hazırlaması ile Ankara Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü tarafından yapılmıştır.

 

Bende bulunan kitap Sinop Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Süleyman Büyükkarcı tarafından Osmanlıcadan günümüz Türkçesine çevrilmiş, "Van Tarihi ve Kürtler" adı ile 2015 yılında IQ Kültür Sanat Yayıncılık tarafından yayınlanmıştır. Kitap toplam 294 sayfadan oluşmaktadır. 1928 yılında basılan Osmanlıca aslı da kitaba eklenmiştir. İsteyen okuyucu kitabı Osmanlıca metninden de okuma şansına sahiptir. Kitaba eski deyim ve kelimelerin okuyucu tarafından anlaşılabilmesi için sözlük de konmuştur. Van'ı ve Kürtleri Süleyman Sabri Paşa'nın bakışı ve anlatımı ile öğrenmek isteyen herkesin okuması gereken bir kitap olduğunu tavsiye ediyorum.

 

Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: Van, Tarihi, ve, Kürtler, Hakkında, Tetebbuat,
Yorumlar
Diğer Yazılar
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Mutfak Kültürü
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Doğunun Yıldızı Van
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
Haber Yazılımı