Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
22 Mart 2020 - Pazar 19:02
 
Van Mutfak Kültürü
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; sağlıklı yaşamak için sağlıklı ve dengeli beslenmek zorundayız. Aksi halde hastalıklara karşı korumasız kalırız. Atalarımız "can boğazdan gelir" diye boşuna söylememişler. Hele corona virüsün tüm dünyayı sardığı, eğitimi, ibadeti, ticareti ve sosyal iletişimi sil baştan yeniden şekillendirdiği bu zorlu günlerde yiyip içtiklerimize daha da dikkat etmeliyiz. Geleneksel ve yerel ürünler tüketmeye, mutfak kültürümüze sahip çıkmaya çalışmalıyız. Yerel ve doğal ürünlerle geleneksel beslenmenin sağlığımız için vazgeçilmez olduğunu unutmamalıyız.

Tarihi süreç içinde her yörenin kendine özel bir mutfak kültürü oluşmuştur. Bu kültürün oluşmasında o yörede yetişen bitkiler, sebzeler, meyveler ve hayvansal ürünler belirleyici olmuştur. Her ürün yetiştiği coğrafi bölgenin aromasını ve tadını barındırdığı için zaman sürecinde her yörenin kendine özel lezzetleri oluşmuştur.

İlimiz mutfakta kullanılacak gıda ürünleri hususunda hayli zengindir. Bu zenginliğimize insanımızın maharetini de ekleyince ortaya harika lezzetler çıkmıştır.  Van'ımız insanının genellikle kendisiyle ve çevresiyle barışık olması ve bu ruh halini yaptığı yemeklere yansıtması yöresel yemeklerimizi lezzetli ve vazgeçilmez kılmıştır.

Van'ımız geçmişten günümüze farklı etnik guruplara, inançlara ve medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Her farklılık şehrin sosyal dokusunu zenginleştirdiği gibi mutfak kültürüne de renk katmıştır. Bu renklilik günümüzde de sürmektedir. Ayrıca bu günkü mutfak kültürümüzün zenginliğinde bizden önceki nesillerin katkılarını da göz ardı etmemeliyiz.

Günümüzde yiyecek içecek kültürü de her geçen gün değişmektedir.  Ulaşımın ve iletişimin sınırlı olduğu dönemlerde her yörenin mutfak kültürü kendine özel olmayı sürdürüyordu. Ancak şimdi uzak bölgelerde yetişen sebze, meyve ve gıda ürünleri her bölgeye her mevsimde ulaşmaktadır. Bu durum mutfak kültürümüzü daha da zengin kılmakla beraber geleneksel beslenme alışkanlıklarımızı da değiştirmektedir.

Bizler çocukken doğadaki her bitkiyi tanıyan ve o bitkilerle inanılmaz lezzetli yemekler yapıp soframıza getiren büyüklerimiz rahmete kavuştu. Maalesef bizler onlar kadar doğa ile barışık ve tanışık olmayı sürdüremedik. Doğa ile barışımız bozuldu. Yeni nesiller genellikle emeksiz tüketici ve hazıra konucu oldu.

Bu kitabı tanıtmam vesilesi ile kitapta verilen Van mutfağına ait yemek tariflerinden birini siz okuyucularla paylaşmak istedim. Rahmetle andığım babaannemin ve annemin sıklıkla yaptığı, eşimin de halen yapa geldiği bir Van yemeği tarifini siz okuyucularla paylaşmayı uygun buldum. Tarifini paylaşacağım yemek Vanlıların bildiği ekşili (eşgili) yemeği olsun istedim.  Eşgilinin malzemeleri: ıspanak, kavurma, soğan, yumurta, salça, tuz, karabiber ve alça pestilinden oluşmaktadır. Eşgili yemeğinin yapılışını Doç. Dr.Elvan Ocak Hocamızın tarifiyle veriyorum:"Yağda iri doğranmış soğan, kavurma ve salça kavrulur. Üzerine yıkanmış, doğranmış evelik veya ıspanak ilave edilir. Ekşilik sağlamak için mevsime ve isteğe göre erik(alça)pestili uşkun veya erik de katılır. Üzerine bir miktar su ilave edilerek karışımın pişmesi sağlanır. Tam pişmeye yakın üzerine kişi sayısına göre tek tek yumurtalar kırılır. Yumurtanın yemeğin içinde bütün olarak dağılmadan pişmesi sağlanır ve servise sunulur. Eşgili yemeğinin hem içerisine hem de üstüne isteğe göre taze kişniş de ilave edilebilinir." 

 "Van Mutfak Kültürü" isimli kitap Doç. Dr. Elvan Ocak tarafından yazılmış. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları arasından 62. sıra numarası ile piyasaya çıkmış. 2016 yılında Ankara'da Matus Basımevi tarafından basılmış ve 187 sayfadan ibarettir. Yazarımız kitabında Van'ın beslenme kültürünü, sofra düzeni ve adabını, Van'da yetişen gıda ürünlerini ve bu ürünlerden nasıl faydalanıldığını detaylıca işlemiş. Kitabını yöremizde yemek konulu şiirler, bilmeceler ve türkü sözleriyle  zenginleştirmiş. Yemekler, çorbalar, pastalar, çörekler, tatlılar, içecekler ve kahvaltı kültürü başlıkları altında ilimizin yemek tariflerini vermiş. Verilen bilgiler ve tarifler son derece kaliteli fotoğraflarla zenginleştirilmiş. Van mutfak kültürünü, yiyecek ve içeceklerini tanımak isteyenlerin edinmeleri gereken bir kitap olduğunu belirtmek isterim. "Van Mutfak Kültürü" isimli kitap her Vanlının evinde bulunmalıdır derim.

Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: Van, Mutfak, Kültürü, ,
Yorumlar
Diğer Yazılar
ALİ İHSAN SABİS HARP HATIRALARIM BİRİNCİ DÜNYA HARBİ
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Doğunun Yıldızı Van
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
bloklar sağ bitiş -->
Haber Yazılımı