Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
12 Ocak 2020 - Pazar 17:09
 
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; 1945'li yıllarda Elazığ ve Van arasında demiryolları ağı henüz döşenmemişti. İstanbul'dan kalkan trenler Ankara, Elazığ ve Diyarbakır üzerinden Siirt'in Kurtalan ilçesine kadar gelirdi. Kurtalan'a getirilen yolcu ve yükler, Kurtalan'dan kamyonlarla Tatvan'a, Tatvan'dan da gemilerle Van ve kıyı ilçelere, yakın illere ulaştırılırdı. Ancak Van Gölünde yük ve yolcu taşımacılığına uygun ve yeterli gemiler bulunmazdı. Bunun için Tatvan'da, Van Gölü kıyısında günün şartlarına uygun gemiler üretmek için bir tersane kurulması ve gemi üretilmesi kararlaştırıldı.

Tatvan'da bu tersaneyi kurmakla Devlet Denizyolları İstanbul- Haliç Tersanesinde görevli gemi inşa mühendisi Fethi Algon görevlendirilir. Fethi Algon eşini ve oğlu Atila'yı alarak İstanbul Haydarpaşa İstasyonundan kömür ile çalışan bir lokomotifin çektiği tren ile 1945 yılı yazında Tatvan'a doğru yola çıkar. Yolculuk süresince tüketecekleri kumanyalarını da beraberlerine alırlar. Çünkü trenler bugünkü gibi konforlu değiller. Trenle birazda rotar yaparak dört gece ve beş gündüz yolculuğundan sonra Kurtalan'a varırlar. Seksen kilometre olan Kurtalan-Bitlis kara yolunu kamyon ile yedi saatte kat ederler. Bitlis'e varırlar ancak Bitlis'te ailece kalabilecekleri uygunlukta bir otel bulamazlar. Fethi Bey Tatvan'a hareket etmek için başka bir kamyon kiralar. Bu kamyonla da otuz kilometrelik yolu iki saatte kat ederler ve Tatvan'a ulaşırlar.

Atila Algon hatıra kitabında Van Gölü ile karşılaşmasını şöyle anlatır;" Otuz kilometrelik binlerce yıllık tarihi geçmişe sahip Rahva Ovası veya geçidinin ham şose yolunu iki saatte geçtikten sonra bir anda adeta cennet ile karşılaşmış olduk. Önümüzde uzun bir rampanın sonunda uçsuz bucaksız bir mavilik, Van Gölü görünüyordu."

Fethi Bey, Tatvan Jandarma Kumandanlığının yardımları ile Tatvan Tersanesinin nereye kurulacağı konusunda araştırmalar yapar. Tersanenin Tatvan merkezin üç kilometre batısında yer alan Tuğ Köyü Koyu'na kurulmasına karar verir. İstanbul'dan gerekli malzemeler ve ekipmanlar istenir. Gemi yapımına aynı yıl başlanılır. Barınma ve atölyelerin kurulması sürecinde yaşananları kitabı okuyunca öğrenirsiniz.

Atila Algon kitabında o dönemin Tatvan'ını anlatırken şöyle yazar;"Tatvan'da elektrik yoktu, telefon yoktu, radyo yoktu, hastane, dispanser yahut özel doktor muayenehanesi yoktu, diş doktoru yoktu, adliye teşkilatı yoktu, evlerde su yoktu, bakkal, kasap, manav, fırın, hamam yoktu, banka yoktu, ilkokul yoktu. Okul olmadığı için de askerliğini batı illerinde yapanların dışında Türkçe bilen yoktu."

Fethi Bey bunca yokluğa rağmen mahiyetinde çalışanlarla beraber gemiler inşa eder ve Van Gölü modern gemilere kavuşur. Tersane bölgesini ve Tatvan'ı bir cazibe merkezi haline getirmek için büyük emekler sarf eder. Tersane bölgesinde dışarıdan gelenlerin dinlenip eğlenebileceği mekânlar ve konforu oluşturur. Günün şartlarına göre son derece gelişmiş bir oteli hizmete açar. Tatvan'a ilkokulu tersane işletmesi içinde bir odayı boşalttırıp sınıf için gerekli malzemeleri temin edip veya tersanede üreterek açar.  Van Gölü kıyılarında yerleşim merkezlerine gemilerin yanaşabileceği iskeleler inşa eder.

Yazarımız Atila Algon'un babası gemi inşa mühendisi Fethi Algon'un bu işleri yapmak için gösterdiği çaba takdire şayandır. Keşke çevresini böylesine değiştirecek cesarette ve dirayette mühendis ve bürokratlarımızın sayısı çok olsa diye temenni etmeden geçemeyeceğim. Kendisini rahmetle anıyorum. Oğlu Atila Algon'a sağlıklı ve uzun ömür diliyorum.

Atila Algon babasının tayini sebebiyle 1958 yılında İstanbul'a döner. İlk ve orta tahsilini Tatvan'da lise ve üniversite tahsilini İstanbul'da tamamlar. Tatvan'da başlayan denizcilik aşkı hayatı boyunca sürer. Yelkenli Deniz Sporları ile uğraşır. Ulusal ve uluslar arası dereceler yapar. Denizcilik Bankasında yirmi yıla yakın planlama uzmanı olarak görev yapar. Daha sonra görevinden istifa eder ve kendi yelkenli yat imalatı şirketini kurar.  Bursa'da, İstanbul'da ve en son Bodrum'da yelkenli yat imalatçılığı yapar. 

"Van Gölü'nün Gemileri- Tatvan'dan Bodrum'a Yelken Peşinde Bir Yaşam" isimli kitap, yazar Atila Algon'un hatıralarından oluşmaktadır. 2011 yılında Naviga Yayınları tarafından basılmış ve 231 sayfadan ibarettir. Tatvan'ın ve Van Gölü çevre yerleşkelerinin 1950'li yıllarını merak edenlerin, denizcilik sporlarına ilgi duyanların, yat imalatçılığı hakkında bilgi edinmek isteyenlerin okuması gereken bir kitap olduğunu tavsiye ediyorum.

Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: Van, Gölü'nün, gemileri, Tatvan'dan, Bodrum'a, yelken, peşinde, bir, yaşam,
Yorumlar
Diğer Yazılar
NACİYE
ALİ İHSAN SABİS HARP HATIRALARIM BİRİNCİ DÜNYA HARBİ
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Mutfak Kültürü
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Doğunun Yıldızı Van
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
Haber Yazılımı