Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
25 Ağustos 2013 - Pazar 11:41
 
Eski Van'da Bir Gezinti
Dr. Erdal ORMAN
 
 

Jules Laurens'in 1875 yılında çizdiği eski Van'a ait yağlıboya resimler, gravürler Kadıköy Alkım Kitapevinin duvarlarını süslüyor…  
Adeta zamanda bir yolculuğa çıkıyorsunuz o tablolara bakarken. 
Örneğin Van Kalesi'nin tam üstünden arka planda Van Gölü'nü çizdiği o muhteşem çalışmasında, yakın zamanda onarılan Süleyman Han Camisi bütün ihtişamıyla ayakta. Önündeki boş alanda ise Vanlı bir kadın dibek döverken yerel kıyafetli bir adamda adeta poz vermiş Laurens'e.
 Diğer resimlerine bakıyorum…
Kalenin güneyinde yer alan Eski Van şehrini çizmiş birinde. 
Resimde birbirinden muhteşem eski Van evleri dizilmiş. O zamanki giysileriyle yerli halkı sokakta günlük yaşantılarıyla kusursuz resmetmiş. 
Bir an tuhaf oluyorsunuz. Öyle ya, aslında Laurens bir bakıma atalarımızı çizmiş bu tablolarda. 
Bir Vanlının o yıllarda nasıl evlerde yaşadığını, nasıl giyindiğini bir anda öğreniyorsunuz.
Ve en önemlisi, tüm bunları anlatan resimlerinde yer yer şehrin panoramik görüntüsünü de yansıtmış bu çalışmalarında. 
Henüz fotoğraf makinesinin icat edilmediği o yıllara ait bu çizimler, Van'ın tarihi açısından çok önemli birer kaynak belgedir ve dönemsel olduğu kadar bölgesel temaları da içermesi açısından paha biçilemez eserlerdir. 
Tarihte birkaç kez yıkıma, yağmaya uğrayan bu kadim şehrin meydan, sokak, çeşme, konut, mezar taşı gibi yapılarını öyle ustaca resmetmiş ki, bu gün yok olan bu muhteşem mimariyi resimleyerek bize çok önemli bir görsel miras bırakmıştır.
 Çoğumuz için bir toprak yığını veya harabeyi andıran Eski Van'ın aslında çok otantik, canlı ve seçkin bir mimariye sahip, dönemin en ihtişamlı Osmanlı kentlerinden biri olduğunu bizlere anlatıyor bu eserler. 
Güzelliğinin ceremesini hep yıkımlarla, işgallerle ödeyen Van, bu güzelliklerini günümüze kadar koruyabilseydi eğer, bugün 18.-19. Yüzyıl Osmanlı kent dokusunun en güzel örneklerini barındıran tıpkı Safranbolu, Bursa, Edirne gibi Dünya Kültür Mirası olmaya aday bir şehir olacaktı.   
Ne acıdır ki yıllarca harap haliyle, küçük kum tepeciklerinden başka hiçbir şeyi anımsatmayan bu hazineyi görmezden gelmişiz. 
Kabul etmek gerekir ki sit alanında inşaat yapmak belli prensipler nedeniyle bazen imkânsız hale geliyor.  Fakat Jules Laurens'in; eski Van'ın giriş kapısından tutunda etrafındaki surlara kadar, içindeki yerel halkın elbiselerinden, oturdukları taş evlerin en ince ayrıntısına kadar bizlere o dönemi anlatan böylesine eserleri varken, bunca yıldır neden şehrimizi bu hazineden mahrum bırakmışız?
 Bölgeye nasıl daha fazla turist çekebiliriz diye düşünürken, ne yazık ki eldeki bu turizm destinasyonunu işler hale getirememişiz bir türlü…
Neyse ki, Valiliğin Eski Van'ı sürekli yaşanabilir bir mekâna dönüştürmek üzere desteklediği takdire değer bir çalışması var. 
İlk olarak, bu alan içinde kalmış camileri aslına uygun olarak onarmak suretiyle orijinal haline getirilmeye çalışılan projeler start aldı. Ayrıca eski sokakları ortaya çıkarmayı hedefleyen kazı çalışmalarıyla, önemli bir başlangıç sağlandı bu alanda.
Dileriz ve umarız ki kent kimliğini çoktan kaybetmiş olan yeni Van'a nispet, Valiliğin örnek ve alkışlanacak projeleri arasında yer alan, çocukken minarelerinde gezindiğimiz Kızıl Minareli Cami ve Çifte Hamamla birlikte bir an önce Laurens'in Van'ını anlatan, o tarih kokan resmine bürünür viran olmuş Eski Van.

 
Etiketler: Eski, Vanda, Bir, Gezinti
Yorumlar
Diğer Yazılar
Tarımda Tarihi Fırsat Kaçırılmamalı
Kuş Gribi Beklerken Koronavirüse Teslim Olmak!
Bir Cennettir Bahçesaray, Yolu Sırattan Geçer…
Vanspor'a dair notlar
Bir kupa maçının anatomisi
Doğudan batıya bir köprüdür Vanspor
Kral Menua'nın kemikleri sızlasın!
Van Masterler Derneğinden ezberleri bozan girişim
Dirlik, Birlik, Beraberlik İşte Van! İşte Vanspor!
Tematik Turizmde Van'a Eskişehir Örneği
Van'da korkaklık dönemi bitmiştir
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -3-
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -2-
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -1-
Van Kütüğüne Yeni Bir Eser ''Dünyada Van''
Avm değil kent üniversitesi
Evinde Kazanmak Herşeydir!
Bir hayatın öğrettikleri
Bu Yazın Yeni Trendi Vangölü Ekspresi Olsun!
Kongrenin Ardından
Van Uluslararası Tarım Bilimleri Kongresine Doğru
İkiyüzlü Federasyon
Bu takıma bir ağabey gerekli!
Tarih tekerrür edecek mi?
Van Gölü'ne Yüzyılın Projesi
Kan kardeşlerin hüzünlü hikâyesi
Hakemin çabası yetmedi!
Türkiye Kupası büyüklere peşkeş mi çekiliyor?
Altın Markamız: Nur Tatar
41 Yaş, Üç Darbe Bir Muhtıra
Terörün Panzehiri: Futbol
Bir Başarı Hikâyesi: Cevdet Uzunköprü
Van'daki törenin ardından…
Vangölü etrafında bir gezinti
YİNE BAŞARDINIZ!
Adliye ve Sağlık Çalışanlarının Dramı
Yaşar Kemal’i Anlamak
Geçmişten Bugüne Van’ın TFF ile İmtihanı
Gevaş’ta Tarih Kurtuluyor
Belediyenin Futbol Çıkmazı
Ceviz Çalıştayı Van’a Vizyon Katacak
Karçın Mevsimi
Başbakan’dan son istek
Dünya kupasında dört vansporlu
Yönetilemeyen Kulüp B.Vanspor
Zenginlik Van’da cevizle yeşersin!
Van Futboluna Yeni Bir Soluk 1974 Vanspor Kulübü
Öteki Gündemin Değişmeyen Başkenti Van
İstanbul’da Van Kahvaltısı!
İlk yarının ardından
B.Vanspor zevk verdi (Gölcükspor- B.Vanspor Maçı İzlenimleri)
İstanbulspor-BelediyeVanspor maç izlenimleri
B.Vanspor Uzatmalarda Yıkıldı
KUPA BEYİ B.VANSPOR
Siirt, Bitlis, Van…
Van basınında bir ilk
Bir Cesur Yürek Aranıyor
Ricciardone'nin Van ziyaretinin ardından
Huzuru Arayan Memleketim
Yukarı Denizin Son Umudu Başbakan
Bitmeyen Senfoni; Sahil Yolu Projesi
Tanrı İstemezse Yaprak Düşmezmiş...
B.Vanspor'un Umudu U-17'ler
Van'a Yeni Üniversiteler...
Büyük Şehir'e Logo, Van Kedisi Olmalı!
Orhangazi B.Vanspor maçı!
Futbolda Hırs Her Zaman Kazandırmaz!
Van çağı başlıyor...
İpekyolu Fuarı
B.Vanspor'a Coşku Gerek!
Olimpiyat Şerefimiz; Nur TATAR
Van turizmine dair...
Bir Vanspor vardı (3)
Bir Vanspor vardı (2)
Bir Vanspor vardı... (1)
Şimdi Bahçesaray zamanı!
Endemik Zenginliğimiz " VAN BALIĞI"
Alkışlar B.Vanspor'a
BÜYÜK ŞEHİRE BÜYÜK STAT YAKIŞIR!
BU SPORCULAR VAN'IN YÜZAKI OLDU
VAN'I "DÖRT T" KURTARIR!
ÖNCE VAN KEDİSİ ŞİMDİ VAN GÖLÜ!
DEPREMZEDE KİRACILAR
Haber Yazılımı