301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
27 Ocak 2020 - Pazartesi 14:57
 
Elazığ Depreminin Hatırlattıkları
Veysel Selen
 
 

"Elazığ Depremi" ile ilgili olarak, facebookta uzun bir yazı paylaştım, Türkiye geneline dönük. Bu yazı Van'a özel. Benim gözümden Van depremleri ve aklımda kalanların Van hafızasında kayda geçmesi için.

1918'den sonra yeni kurulan Van, ilk depremini 1945-46'da yaşadı. Çok azı 2 katlı cumbalı, çoğunluğu tek katlı, ama hepsi toprak damlı kerpiç evlerde yaşayan, Vanlı telaşla hızla dışarı fırlar. Evler çatlamış, az da olsa hasar görmüştür. Ama evlere giremezler, bu günün deyimiyle Van bir deprem fırtınası içindedir. Hep tetikte, hep tedirginlik içinde hayatın sürmeyeceğini anlar halk. 

1950 doğumluların bile hatıralarında olan bir çözüm geliştirildi. Van evleri ayrık nizamda ve en az 2-3 dönüm bahçe içinde olduğu için, her aile bahçesinin bir köşesine ahşaptan 1 ve 2 odalı baraka yaptı. Aylar süren deprem fırtınası böyle atlatıldı. Deprem bitse de çok aile uzun süre 1960'lı yılların sonuna kadar bu barakaları bahçesinde korudu.

1977'de bir deprem daha oldu. Bu deprem de yıkıcı değildi ancak gene artçıları uzun süren, bir tür deprem fırtınası şeklindeydi. Herkes karda kışta sokaktaydı. Ahşap barakalarını koruyanlar bakaralarına sığındı, 2-3 gün sonra Kızılay çadırları geldi kamyonlarla. Jandarma eşliğinde dağıtılan bu çadırları alırken çok kişi dipçik yemekten kurtulamadı. Gene evlerin bahçesine kuruldu bu mahruti, konik çadırları. Kurmakla kalmadık içine soba bile kurduk. Soğuğa dayanmak zordu. Soba başında sabaha kadar babalarımız nöbet tuttu, her türlü olumsuzluğa karşı.

1976 Kasım ayında Muradiye'yi yıkan deprem. 4000 kişinin öldüğü, 10 bin, kerpiçten, dere yatağından toplanmış taştan yapılmış, basit ama ev olan bina yıkıldı. Kızılay'ın gerçekten Kızılay olduğu o dönemde ivedi mahruti çadırlar, ilk kez gördüğümüz kare çadırlar geldi. Kış çetin geçiyordu, barınma sorunu ise acildi. İlk o zaman gördük büyük çift cıdarlı, cıdarların arasında kuş tüyü olan çadırlar kuruldu, içine 2-3 soba kurulu. Rahmetli Bülent Ecevit ve eşi Rahşan Ecevit geldiğinde onlarla gittiğimizde görmüştüm.

Bu arada Van'a bir malzeme yığıldı ki hemen herkes şaşırıp kaldı çok kişi "bu malzemeyle bir Van daha kurulur" dedi. Sonra bu malzemelerin bir kısmının çevre illerde satıldığı dedikodusu çıktı. Yaz gelince konut yapımı başladı. Yöreye, kişilerin yaşam tarzına uygun olmayan binaların yapımı uzun sürdü, verilen evlere insanlar ihtiyaçlarına uygun ekler yaptı.

2011 yılı Ekim ve Kasımında Van ve Erciş için asıl yıkıcı deprem geldi. 644 insan yaşamını yitirdi.  Binlerce bina yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Bu aşamayı daha yakın zamanda herkes yaşadığı için ayrıntısına girmeyeceğim. Ancak yardımlar konusunda bu kez de şaibeler dilden dile dolaştıysa da,  Tek dile getireceğim TOKİ'ni yaptığı 17.222 konutla ilgili olacak. Sağlam olsun diye kentten uzak, deyim yerindeyse dağ başına, güzel evler yapıldı. Ancak bu evler depremde varını yoğunu kaybeden, işinden, işyerinden olan, yakınını kaybetmiş, eşyasını yıkıntı altına bırakmış insanlara 70-80-90 bin liraya satılması oldu. Konteynerden evlere geçmek güzeldi ama çok insan ödeme güçlüğü çekti ve hala çekiyor. Kiracı olanlar TOKİ'den ev alamadı. Uzun süre konteyner yaşamı bazı ailelerin kaderi oldu. Van yeniden kuruldu. TOKİ evleri dışında yüklenici firmalar tarafından yapılan evlerin nasıl bir denetimden geçtiği hala kuşkulu. 

Deprem bölgesi olan Van umarım bir daha yıkımla ve can kaybıyla karşılaşmaz. 

 
Etiketler: Elazığ, Depreminin, Hatırlattıkları,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Van'ın Kurtuluşu
65 yaşa sokağa çıkma yasağının çağrıştırması sonucu anılara yolculuk
Hala umut var mı?
Üzgünüm
Bu kadar vefasız olmayın...
Van'ın önce Rus ardından Ermeni İşgalinden Kurtuluşunun 100 Yılı
Hayalden Gerçeğe Van'la Yüzleşmek
Kim ne kadar yerli, ne kadar milli
Nasıl Bir Van...!
Vansesi Gazetesi 80 Yaşında
Van'a yeni atanan Vali Murat Zorluoğlu'na açık mektubumdur
"Van için ne yapalım"
Edebiyatta ve sanatta Van
Doğu ve Güneydoğu'da Cazibe Merkezli Destek Programı ( Bir Parmak Bal Mı?)
Milletvekillerine sesleniyorum
İsmet İnönü'yü Anarken
Gene terör
Yine terör
Terör/ daha kaç kez, kaç yıl, kaç kuşak yüreğimiz yanacak
Orda bir köy var uzakta, o köy bizim köyümüz değil
Van Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinde yeni dönem
Başkanlık
ABD'de Trump'ın Başkan seçilmesi ve sıradanlığın (vasatın) önlenemez yükselişi
Söz konusu Cumhuriyetse gerisi teferruattır
Biz Cumhuriyeti ve onu armağan eden Atatürk'ü neden sevdik
Depremle yaşamak
Van Gölü feryat ediyor
Van, kendi göbeğini, kendi kesmek zorunda
Ortadoğulu liderlerin dayanılmaz zaafları
"Halk Arenası Programı" ve Uğur Dündar'in Üstlendiği Misyon
Eylül Fırtınası
AT İZİNE KARIŞAN İT İZİ
Bu Kaçıncı Bahar
Darbelerin Toplumsal Etkileri
Darbeler, İhtilaller, Kalkışmalar ve Edebiyat
Umut yok
Yalan Rüzgarı
Güvercin tedirginliği...
Recep Tayyip Erdoğan eline geçen bu inanılmaz şansı değerlendirebilecek mi?
Bu kaçıncı darbe...
O gece- büyük yalnızlık
Yönetici Farkı
"Van için ne yapalım"
EN BÜYÜK TEHLİKE.... İÇ SAVAŞ
Binmişiz bir alamete gidiyoruz kıyamete
Zürriyeti Arttıracağız, Neslimizi Çoğaltacağız
Almanya'yı kınayalım, peki bizim hükümetimizi alkışlayalım mı?
2018 Van'ın Ermeni Çetecilerinden Kurtarılışının 100 Yılı
Direnme hakkı ve Bursa nutku
Kentlerin kaderi ve kişiler
Ülkenin yakıcı gerçeği ve yöneticilerin kendi gerçekleri
Laiklik ve 1919
Van- Artos Dağı Efsanesi
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlu Olsun
Van Kültür ve Yardımlaşma Dernekleri
Müslüman ülkelerin sefaleti
"Van'ın Tarihi Dokusu Korunacak"
Beşiktaş'ın Yeni Stadyumu Hayırlı Olsun
Van Kızıl Gül’ü
2 Nisan 1918 Van'ın Ermeni Çetelerinden Kurtarıldığı Gün
Hukukun Guguk Hali
Çanakkale Zaferinin Açtığı Yol
Van için 25 yıl önce yazılmış bir güzelleme
Gücün Sınırlandırılması
Bu devlet, bildiğimiz o eski devlet değil
Karamsarlık
Başkanlık, ama nasıl?
Kürt Siyasetinin Açmazı -2-
Kürt Siyasetinin Açmazı
Neler Oluyor Bize?
Van Radyosu ve Bizim Radyo Günlerimiz
Demokrasinin Gücü -2
Demokrasinin gücü
Sebo Can
Gündönümü
Aralık ayının toplumsal bellekteki yeri
Van ruhsuz bir kent mi?
Basın tarihinin kara sayfaları
Huzur
Dünya ve Türk Anayasalarında Yemin Konusu
"Ne Oluyor Bize"
G-20 Zirvesi Van Gerçeği- Kral Çıplak
Basit bir seçim analizi ve Van’ın açmazı
Genç ölümler
Çetin Altan ve Van Depremi
Elektrikle tanışma
Van yavaş yavaş şehirleşmeye başladı
Van yeni kuruluyordu
Van'a doğru yola koyulduk
Komutan Yahudi Tello'yu alnından öperek kutladı
Ermeni ayaklanması ve Van'ın kurtuluşu(2)
Ermeni ayaklanması ve Van'ın kurtuluşu
Merhaba
Bitiş -->
Haber Yazılımı