Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

SANA YÜKLEDİĞİM ANLAM
VAN DENİZİ
VAN'LI
Van dostu Yavuz Donat
KİLİM
Yazı Detayı
22 Eylül 2019 - Pazar 15:45
 
Doğunun Yıldızı Van
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; kendisini rahmet ve minnetle andığımız Kaya Kayaçelebi 1469 yılında Konya'dan göçerek Van'a yerleşmiş Kayaçelebizade ailesindendir.17 Şubat 1925'te Van'da doğmuştur. Ticaretle uğraşmakla beraber birçok hayır işinde öncülük etmiş, Oda ve dernek yöneticiliği yapmış, birçok konferans,  tören ve toplantıya konuşmacı olarak katılmıştır. Hem yazar hem şair kimliğine sahiptir. Hayatı boyunca Van'a hizmeti kendisine şiar edinmiş bir büyüğümüzdür. Bu hafta sizlere tanıtmaya çalışacağım "Doğunun Yıldızı Van" kitabı da bu büyüğümüzün büyük emek sarf ederek kendisinden sonra yaşayacak nesillere Van'ı tanımaları için kaleme aldığı bir kitaptır.

Kaya Kayaçelebi kitabına Van ve ilçelerinin coğrafi durumlarını, iklim ve jeolojik yapısını, Urartulardan başlayarak günümüze kadar olan tarihini, Van'da bulunan tarihi kale ve diğer yapıları fotoğraflar eşliğinde anlatarak başlıyor.

Tarihten bu güne Van'da  yetişmiş etkili insanların biyografilerini anlatıyor. Bunlardan şair olanların eserlerinden örnekler veriyor. Van'ın tarihi, turistik yerleri ve yatırları hakkında bilgiler aktarıyor. Van'a gelmiş ve Van hakkında görüş beyan etmiş gezginlerin görüşlerini paylaşıyor. Van'ın folklorunu, gelenek göreneklerini, halk oyunlarını, çocuk oyunlarını, türkülerini, yemeklerini, şifalı bitkilerini, şivesini, dua ve beddualarını, Van'da sıkça kullanılan atasözü ve deyimleri, bilmecelerini, manilerini ve Vanlı ailelerin lakaplarını ayrıntıları ile anlatıyor. Cumhuriyet sonrası valilik, belediye başkanlığı ve milletvekilliği yapanların tarihi sıralamaya uygun olarak listesini veriyor. Kitabın yazıldığı dönemde Van'ın sanayi, ticaret ve eğitim alanlarındaki durumu hakkında bilgiler veriyor. Hatıra albümü başlığı altında yaklaşık 463 hemşerimizin biyografilerini ve fotoğraflarını paylaşıyor. Bu hemşehrilerimizin büyük çoğunluğunun bugün hayatta olmadığını belirtmek isterim. Kitabında o dönemlerde özellikle okul müsamerelerinde oynanmış  "Eski Van'da Bir Aile Dramı",Dinsizin Hakkından İmansız Gelir" ve "Van'ın Kurtuluşu" isimli piyeslerini paylaşıyor. Kitabını yazmış olduğu şiirleri ve şarkı sözleri ile bitiriyor.

Kaya Kayaçelebi kitabında Konya Karaman tarihinden kaynak göstererek XV. Yüzyılda Konya'dan Van'a göçen ailelerin listesini veriyor. Bu ailelerin efratlarının büyük çoğunluğu halen Van'da yaşamaktalar. Bu ailelerden on sekiz tanesini şöyle sıralıyor; Kayaçelebizadeler, Temirzadeler, Şabanzadeler, Camuşcuzadeler, Deveci oğulları, Dilaver oğulları, Altay oğulları, Kaplan oğulları, Sebuvar oğulları, Aşur oğulları, Levent oğulları, Kara cehennem oğulları, Çilingir oğulları, Şerif efendi oğulları, Akifpaşazadeler, Boyaoğulları, Odabaşı oğulları ve Şeyhbender oğulları…

Kaya Kayçelebi şiirlerinde Van'ı ve özelliklerini işlediği gibi hayata dair de çeşitli konularda şiirler yazıyor. Bu şiirlerinden birini seçim görevi vesilesi ile 1950 yılında Çatak ilçemizin bir köyüne gittiğinde yazıyor. Köy de yaşadıklarını ve gördüklerini şair duyguları ile tasvir ediyor. Yaklaşık 70 yıl önceki köy hayatı ile bugünün koşullarını kıyaslamamız açısından önemli olduğuna inandığım bu şiirini sizlerle paylaşmayı uygun buluyorum.

 

KÖYDE GÖRDÜM

Bir köyde sabahtı kalktım uyandım,

Dünyayı güneşle öpüşür gördüm.

Minareden coşan ezan sesiyle,

Hakkın mabedine koşanı gördüm.

Çoban sürüsüyle çıkarken köyden,

Ardından meleşen kuzuyu gördüm.

Buse almak için kırmızı gülden,

Ah çekip ağlayan bülbülü gördüm.

Pınara varıpta nöbet bekleyen,

Nice tunç yanaklı dilberler gördüm.

Bir tek entariyle tir tir titreyen,

Fakir ve perişan yavrular gördüm.

Katıklı ağızı bir yana bırak,

Kuru ekmek için ağlayan gördüm.

Ocağında odun diye yakacak,

Elle tezek yapan nineler gördüm.

İlaçsız, doktorsuz, yolsuz, okulsuz,

Kaderle baş başa köylüyü gördüm.

Muskadan, üfrükten şifa bekleyen,

Ben nice çaresiz insanı gördüm.

Doğunun Yıldızı Van kitabı Hemşehrimiz Kaya Kayaçelebi tarafından yazılmış.1990 yılında İstanbul'da Zafer Matbaası tarafından basılmıştır. Kitap 560 sayfadan ibarettir. Van'ı, Kaya Kayaçelebi'nin anlatımı ve şiirleri eşliğinde yeniden okuyalım diyorum. Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: Doğunun, Yıldızı, Van,
Yorumlar
Diğer Yazılar
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Mutfak Kültürü
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
Haber Yazılımı