Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
01 Nisan 2019 - Pazartesi 17:26
 
Bir zamanlar Van Et Balık
Şahbettin Uluat
veyselvuran655
 
 

Et ve Balık Kurumu Van Et Kombinası 1980 yılında faaliyete geçti. 
Kurumun ilk dönem çalışanlarından biri de benim. 

Et ve Balık Kurumu isabetli bir karar vererek bir tarım ve hayvancılık kenti olan Van'ımızda kombina açmıştı. Bu sektöre devletin girdiği anlamına geliyordu. Hayvan üreticileri için yeni ve güvenli bir seçenekti. Artık pazara getirdikleri sağlıklı hayvanları uygun alıcı bulamadıkları için değerinin altında fiyatlarla elden çıkarmak ya da geri götürmek zorunda kalmayacaklardı. O gün için farkında olmasalar da, gelecekte kurum tarafından kendilerine önceden ve peşin ödenecek avanslarla üretim yaparak sermaye anlamında da destek göreceklerdi. 

Et ve et ürünleri tüketicileri için de kombinanın kuruluşu bir şans anlamına geliyordu. Kurallara özen gösterilerek, uygun koşullarda, veteriner hekimler denetiminde ve kendi memleketimizde yapılacak kesimlerle taze, güvenilir ete kavuşacaklardı. Üstelik çevredeki kimi kamu kurumları ile askeri birlikler de et gereksinimlerini kombinadan karşılayacaklardı. 

Açılışı yapılan kombinanın uyandırdığı bir başka beklenti de istihdamla ilgiliydi. Kuruluş aşamasında kimi ustaları ve teknik elemanları geçici görevlerle ya da tayinle başka şehirlerdeki birimlerden getirilmiş bir çekirdek kadro oluşturulmuştu. Ancak kombinanın daha yüksek kapasiteyle çalışabilmesi için büroda ve alanda çalışacak çok sayıda yeni elemana, memurlara, veterinerlere, hayvan sağlık memurlarına, kasaplara, kasap yardımcılarına, temizlik, sağlık, taşımacılık elemanlarına gereksinimi vardı. Bu da şehirdeki işsizler için yeni bir şans anlamına geliyordu. 

Doğal olarak kombinanın açılışından rahatsız olanlar da vardı. Canlı hayvan pazarında daha önce karşılarında devlet gibi bir rakip görmeyen ve bu boşluktan yararlanırken duruma göre insaf sınırlarını zorlayan kimi hayvan tacirleri ile kimi kasaplar için bu kötü haberdi. 

Hayvan üreticisinin artık yeni ve sağlam bir seçeneği vardı. 

Öte yandan kaçak ve kontrolsüz kesim yapan, müşterisine kalitesiz et ve ürünlerini pazarlayan kimseler için de devlet destekli, veteriner kontrollü, her anlamda güven veren bir satıcının devreye girmiş olması ciddi bir sorundu. 
Tüketicinin de eline kuvvetli bir koz geçmişti. 

Yani, bu açılış nedeniyle sevinenleri de vardı, üzülenleri de. Bu açılıştan haberdar olanlar da vardı, henüz habersiz ve ilgisiz olanları da. 

Kombinanın hayvan alınan bölümü padok, üretim yapılan kesim salonu, soğuk muhafaza ve donmuş muhafaza depoları ile et ve kemik unu üretimi yapılan rendering birimlerinin yanı sıra idari binalarının ve sosyal binalarının eksikleri de zaman içerisinde tamamlanıp faaliyete geçti. 

Kombina Van'da uzun yıllar başarıyla hizmet verdi. Yalnız Van'ın değil, yakın yerlerdeki resmi kurumların da sağlıklı et ve et ürünleri gereksinimini karşıladı. 

Rendering ünitesinde üretilen et kemik unu Van Yem Fabrikasının yem üretiminde kullanıldı. 
Önceleri kimi satışları yalnız kendi tesislerinde satarken yıllar içinde şehirde satış mağazası açtı. Van'ın en iyi satış yapan mağazalarından biri haline geldi. Kuruma ait Van dışındaki tesislerde üretilen et ve balık ürünleri de bu mağazalar aracılığıyla tüketiciye ulaştırıldı. 

Van halkı kurumu çok sevdi. 

Ne var ki, zaman içerisinde devlet politikaları değişiyordu. Özelleştirmeler gündemdeydi ve Van Et Kombinasının adı da zaman zaman masaya geliyordu. 

Halk arasında birilerinin kombinanın artık iyi değer kazanmış arazisi üzerinde hesaplar yaptığı; başka birilerinin de hem hayvan alıcısı hem de et satıcısı olarak kurumun devreden çıkmasını arzuladığı konuşuluyordu. 

Kombinanın kapanmaması için kurumu ve memleketini seven insanlar ellerinden geleni yaptılar. Eski müdürlerden Hamit Çakır kendi ifadesiyle bir keresinde bizzat Ankara'ya giderek kapatma kararını adeta masadan aldı. Yine eski müdürlerden Niyazi Berberoğlu'da bu konuda girişimlerde bulundu. Ancak her şey bir yere kadardı. 

Sonunda olanlar oldu. İşin başında olanlar öncelikle kombinadaki üretimi ciddi anlamda azalttılar, personelin bir kısmını başka yerlere tayin edip gönderdiler; şehirdeki satış mağazasını geri kombina alanına çekerek bir süre daha faaliyette tuttular ve daha sonra yeni bir yerde, daha kapsamlı bir tesis kurulacağı vaadi ile kurumun faaliyetteki en son ünitelerini de kapattılar. 

Hayvan üreticileri yerel alıcılarla, et tüketicileri de marketler ve kasaplarla baş başa kaldı. 

Şimdi artık hayvan üreticileri de, et tüketicileri de yeni tesisin bir an önce tamamlanmasını bekliyor. 

***

Van artık 1980'lerin Van'ı değildir. 2000 yılından bu yana ciddi anlamda göç vermiş, göç almış ve büyüyüp serpilmiştir. Kent insanının da, çevredeki yerleşimlerin de kaliteli et ve et ürünleri gereksinimi ciddi anlamda artmıştır. 
Devlet teşviklerinin rasyonel kullanımıyla bölge hayvancılığının gelişeceğine olan inancımız tamdır. 

Beklentimiz yeni kurulacak tesisin bir an önce faaliyete geçmesi; ürün yelpazesinin ve üretim hacminin yeterince yüksek olması yönündedir. Ancak bunlar sağlandığında kombina hem istihdam hem ekonomik gelişme anlamında Van'ımıza anlamlı bir katkı sağlayacaktır. 

Bu arada, mevcut arazinin zaman zaman gündeme geldiği gibi düşük bir bedelle özel kişi ve kuruluşlara verilmeyip önemli bir kamu hizmeti için, Tuşba Belediyesi hizmet binası yapımı için kullanılmış olması da sevindiricidir.

 
Etiketler: Bir, zamanlar, Van, Et, Balık,
Yorumlar
Diğer Yazılar
HAVA HASTA
GEÇTİ GÜL GEÇTİ BÜLBÜL
BİRAZ DA AŞK…
YAŞANMIŞ MEMLEKET HİKÂYELERİ
İRAN FİLMİ “ BİR AYRILIK”
Bir Slogan “We can’t breathe”
Bayram mesajları
Covid19 küresel biyolojik terör aracı mı?
Sosyal medyanın salladığı insanlar
Turistlerimiz vardı
Van ve Şamran Kanalı
Salgın günlerinde 23 Nisan
İçerilerdeyiz…
Dünya Dönüyor
Sars Mers Korona
Bir yazar Kemal Sayar
Hemşerilik
Van'ın Güzel İnsanları Memet Abi
Göç
İdlib bombalanıyor...
Van'a Kar Yağıyor...
Kitap
Siyasal Kültür Farklılıkları
Can dediğin kuş misali...
Van ve Van Gölü Ekspresi
Dünya sinemasındayız...
Hepimiz aynı gemide değiliz...
Van neden hatırlanır?
Şeb-i Yelda
Van Kitap Fuarı
Adam gibi adam sorunu
Bir kısım gençlerimiz
Öğretmenim
Mümtaz Sami Özok ve Zirve Beyazı
Bisiklet Rüyası
Eski Van Resimleri
Hepimiz insanız ama...
Sosyal medya
Girişimcilik ruhu
Biz o zamanları yaşamadık…
Dünya ormanında insan
İyi Ki Varsın Nurgül Öğretmen 2 Bir Mezuniyet Töreni
Van Yüzüncü Yıl Üniversitemiz 38 yaşında
İyi ki varsın Nurgül Öğretmen 1 Önyargılar Yıkılırken
Van Et Kombinası Anıları - 2
Van Et Kombinası Anıları 1
Kadın cinayetleri çözemediğimiz kör düğüm
Bayramlar şekerler değişen alışkanlıklar
Machida Mezarlığı
Daha daha nasılsınız?
Gurbet memleket ve Erik Değdirenler
Uzun ince bir yolda 82. yıl
Kabak taşa değse de vay kabağın başına…
İnsanın çağdaş iletişim teknolojileriyle dansı
Gitmeler ve kalmalar üzerine…
Babam sağ olsun!
Yeni bir yüksek lisans ve doktora mevsimi
Memleket özlemi Van mevsimi
Bizim eller
Görebildiklerimiz öngörebildiklerimiz
Bilen Bilir
Tarladaki Çamur
İnsanlar ve mevsimler
Tehcir
Modern dünya ve gerçek iyilik
Helalleşme kültürü
Geçmişe Özlem (Bir Van Şiiri)
Kılavuzu karga olanın...
Beyni küçük cürmü büyük insanlar
Gurbette bir taziye
Evlenmek evlenebilmek
Taşındık tanış olduk
Biraz güneş
Dünün ve bugünün Sahalin'leri
O günlerde aşk
Yazarlar yazılar kitaplar
Halep Artık Halepçedir
Erzurum'a Kar Yağardı
Dünyada Van
Çağdaş gulyabaniler
Genç olmak
Büyüyoruz değişiyoruz
Bir sevdadır okumak
Seslerimiz de sözlerimiz de farklıdır
Bir Van Romanı Şark Yıldızı
Ah Çocuk…
Kentimizi korumak kendimizi korumak
Başkan ile Vatandaş Tayyar Başkan ile Perişan Teyze
Biz Dımso'ya niye güldük?
Van ve iç göçler
Unutulanlar, unutulmayanlar, unutulamayanlar
Her genç adama bir Abdurrahman Amca
Rahmetli Hıdo, Van ve Dünya
Biz çocuktuk, memleketimiz Van'dı
Temizlik zamanı
Akdamar'ın Çanları Yeniden Çalarken
Eldeki kuş, daldaki kuş, resimdeki kuş
Bir Yaz Günü Akadamar'da
Doları kim dolduruyor?
Van'ımız, Yazımız, Kadınlarımız
Van'ımız, Yazımız, Kadınlarımız
Van'la Sohbet
Haber Yazılımı