Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
03 Nisan 2016 - Pazar 15:44
 
2 Nisan 1918 Van'ın Ermeni Çetelerinden Kurtarıldığı Gün
Veysel Selen
 
 

2 Nisan günü Van'ın kurtuluş günü olarak kutlanır, kutlamaların başladığı günden beri. Çoklukla Rus ve Ermeni işgalinin bu tarihte bittiği belirtilir. Oysa Ruslar Van dahil Doğu Anadolu'daki işgallerine Ekim 1917 devrimi sonrasında kendiliklerinden son verip çekildiler. Kasım 1917' de Ruslar çekilince Van, Ruslarla işbirliği içindeki Ermeni çetecilere kalmıştı. Ermeni ailelerinin çok büyük bölümü zaten daha 1915'te Halil Paşa Fırkasının isyancı Ermenilere karşı yatığı ve İran'a kadar kovaladığı harekat sonucu bu günkü Ermenistan'a gitmişlerdi.

Kurtuluş günün kutlu olsun VAN.

2 Nisan 1918 Van'ı  kendilerine yurt yapmak isteyen çeteci Ermenilerden kurtarıldığı gündür. Bu çeteci güruh Van'da 30 ile 40 bin arası Müslümanı katletmiştir.

Emperyalist güçlerin, Osmanlı üzerindeki emellerinin bir aktörü olan Ermeni Taşnak çetecileri, bağımsız bir Ermenistan hayali ile isyan çıkarınca, Van'da bundan payını aldı.

Müslümanların yaşadığı Van Kalesi civarını yakıp, yıkıp harabeye çevirdiler. Köyleri Müslüman ahaliden temizlemenin çabası içine girdiler. İngilizlerin daha sonra Rusların verdiği silahlarla yıkıcılığın ve kıyıcılığın şahikasını yarattılar.

Müslümanlara verdiği zarar kadarını da Ermenilere vermiştir, bu çeteler. Bu çetelerin yıkıcı, yakıcı, yokedici çılgınlıkları sonucu "tehcir" gündeme gelmiş. Van Ermenileri bu çetecilere karşı ileri harekata karar veren Halil Paşa'nın (Kut) gelmesiyle daha 1915'te çok çok büyük bölümü İran üzerinden bu günkü Ermenistan'a gitmişler, bir bölümü de İran'da kalmıştır.

Eminim ki Ermenilerin de kahir ekseriyeti pişmandır. Bakmayın ağlayıp, acındırıp haklılık payı çıkarmalarına. Biz ne kadar zulüm gördüğümüzü, ne kadar çok öldüğümüzü anlatamadığımızdandır.

Van çetelerden kurtulmuştur kurtulmasına ama, sosyal  ve ekonomik dokusu bozulmuş, Müslüman ahalinin katliamdan kurtulanları muhacır olup ülke içine dağılmış, Ermeniler gitmiş, Kürtler Çatak ve güney dağlardaki köylerinde, kala kala 1000- 1500 kişi, yıkılmamış az sayıdaki evin olduğu, bu günkü Van merkezinde ayakta kalmaya çalışıyor.

Van Kalesi  güneyindeki  Müslüman mahallelerine yerleşmiyorlar, çünkü  yakılıp yıkılan şehrin harabelerini  temizleyecek güçleri yok.

Emval-ı Metruke komisyonları aracılığıyla kendilerine verilen evlere yerleşiliyor, ev yoksa verilen bağ, bahçe içine oturabileceği konutu dar imkanlarla yapıyor.

Van il olduğu zaman nüfusu 3000, benim rakamların anlamını öğrendiğim zaman nüfus, 27.000 civarında. Yani küçük bir kent. Kendi kendine yeten kapalı bir ekonomi. Karayolları, DSİ, Köy Hizmetlerinin bölge müdürlüklerinin merkezi olmasının avantajı, devlet memurlarının çokluğu ve önce Tümen sonra Alay düzeyindeki askeri birlikler, ekonomiyi çeviriyor, görece bir refah sağlıyordu. O kadar

Evet 2 Nisan 1918' de Van'ı kurtardık ancak Van'ın makus talihini yenip refah içinde bir il yapamadık. Bir kaç un fabrikasının dışında Ferit Melen'in üstün çabasıyla bir Çimento fabrikası, sonralarda Sümerbank'ın kundura fabrikası, Et ve Balık kombinası... Başka, başka bir şey yok.

Bu olanlar da, 1980 sonrasının "devlet kundura mı yapar, devlet kasaplık ve hayvancılık mı yapar" üstün aklının kurbanı oldu. Çimento fabrikası da özelleşti, işçi azaltıldı, hakları kuşa döndü. Devlet sağ siz aç.

1980'lerin tüketim ekonomisi, o güne kadar korunmuş, her biri 10-20 dönüm içindeki meyve ağaçları ve kavak ağaçlarının süslediği yemyeşil bağların, bahçelerin imara açılmasına neden oldu. Bu furyaya kavaklıklarla dolu olan dere bile dayanamadı. Çift taraflı kavak ve söğüt ağaçlarıyla bezeli 7 kilometrelik o simge İskele Caddesi bile teslim bayrağını çekti. Şimdi kıraç, bir rüzgarda toz toprak içinde, bir büyük köy oldu çıktı.

Yapılan apartmanlardan elde edilen para, iç göçle gelen, kent kültüründen yoksun, aşırı nüfus Van'ı büyüttü ama bu büyüme "obez" bir büyüme oldu. Ağır, hantal ve sürekli tüketen, kimliğe dayalı milliyetçi bir ideoloji ile de tedirgin, kuşkulu sürekli çatışma olasılığı içinde zavallı bir kent.

Şöyle bir silkinip, "ya ne yapıyoruz, bu böyle gitmez" denmesini bekliyor. Evet Van 2. kurtuluşu için; önce barış, kardeşlik ve birlik beraberliği yakalamalı. Sonra Belediye, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, odalar, ideolojik bakmayı bir yana koyan Üniversite işbirliği ile, adım adım bir program çerçevesinde, devletin de gözetiminde 2. kurtuluşuna hazırlanmalı.

Yoksa daha çok iç geçirir "orda bir kent var uzakta, gitmesek de, görmesek de o kent bizim kentimiz" der dururuz. Ne içinde yaşayan mutlu, ne özleyenleri.....

 
Etiketler: 2, Nisan, 1918, Vanın, Ermeni, Çetelerinden, Kurtarıldığı, Gün
Yorumlar
Diğer Yazılar
Van'ın Kurtuluşu
65 yaşa sokağa çıkma yasağının çağrıştırması sonucu anılara yolculuk
Elazığ Depreminin Hatırlattıkları
Hala umut var mı?
Üzgünüm
Bu kadar vefasız olmayın...
Van'ın önce Rus ardından Ermeni İşgalinden Kurtuluşunun 100 Yılı
Hayalden Gerçeğe Van'la Yüzleşmek
Kim ne kadar yerli, ne kadar milli
Nasıl Bir Van...!
Vansesi Gazetesi 80 Yaşında
Van'a yeni atanan Vali Murat Zorluoğlu'na açık mektubumdur
"Van için ne yapalım"
Edebiyatta ve sanatta Van
Doğu ve Güneydoğu'da Cazibe Merkezli Destek Programı ( Bir Parmak Bal Mı?)
Milletvekillerine sesleniyorum
İsmet İnönü'yü Anarken
Gene terör
Yine terör
Terör/ daha kaç kez, kaç yıl, kaç kuşak yüreğimiz yanacak
Orda bir köy var uzakta, o köy bizim köyümüz değil
Van Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinde yeni dönem
Başkanlık
ABD'de Trump'ın Başkan seçilmesi ve sıradanlığın (vasatın) önlenemez yükselişi
Söz konusu Cumhuriyetse gerisi teferruattır
Biz Cumhuriyeti ve onu armağan eden Atatürk'ü neden sevdik
Depremle yaşamak
Van Gölü feryat ediyor
Van, kendi göbeğini, kendi kesmek zorunda
Ortadoğulu liderlerin dayanılmaz zaafları
"Halk Arenası Programı" ve Uğur Dündar'in Üstlendiği Misyon
Eylül Fırtınası
AT İZİNE KARIŞAN İT İZİ
Bu Kaçıncı Bahar
Darbelerin Toplumsal Etkileri
Darbeler, İhtilaller, Kalkışmalar ve Edebiyat
Umut yok
Yalan Rüzgarı
Güvercin tedirginliği...
Recep Tayyip Erdoğan eline geçen bu inanılmaz şansı değerlendirebilecek mi?
Bu kaçıncı darbe...
O gece- büyük yalnızlık
Yönetici Farkı
"Van için ne yapalım"
EN BÜYÜK TEHLİKE.... İÇ SAVAŞ
Binmişiz bir alamete gidiyoruz kıyamete
Zürriyeti Arttıracağız, Neslimizi Çoğaltacağız
Almanya'yı kınayalım, peki bizim hükümetimizi alkışlayalım mı?
2018 Van'ın Ermeni Çetecilerinden Kurtarılışının 100 Yılı
Direnme hakkı ve Bursa nutku
Kentlerin kaderi ve kişiler
Ülkenin yakıcı gerçeği ve yöneticilerin kendi gerçekleri
Laiklik ve 1919
Van- Artos Dağı Efsanesi
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlu Olsun
Van Kültür ve Yardımlaşma Dernekleri
Müslüman ülkelerin sefaleti
"Van'ın Tarihi Dokusu Korunacak"
Beşiktaş'ın Yeni Stadyumu Hayırlı Olsun
Van Kızıl Gül’ü
Hukukun Guguk Hali
Çanakkale Zaferinin Açtığı Yol
Van için 25 yıl önce yazılmış bir güzelleme
Gücün Sınırlandırılması
Bu devlet, bildiğimiz o eski devlet değil
Karamsarlık
Başkanlık, ama nasıl?
Kürt Siyasetinin Açmazı -2-
Kürt Siyasetinin Açmazı
Neler Oluyor Bize?
Van Radyosu ve Bizim Radyo Günlerimiz
Demokrasinin Gücü -2
Demokrasinin gücü
Sebo Can
Gündönümü
Aralık ayının toplumsal bellekteki yeri
Van ruhsuz bir kent mi?
Basın tarihinin kara sayfaları
Huzur
Dünya ve Türk Anayasalarında Yemin Konusu
"Ne Oluyor Bize"
G-20 Zirvesi Van Gerçeği- Kral Çıplak
Basit bir seçim analizi ve Van’ın açmazı
Genç ölümler
Çetin Altan ve Van Depremi
Elektrikle tanışma
Van yavaş yavaş şehirleşmeye başladı
Van yeni kuruluyordu
Van'a doğru yola koyulduk
Komutan Yahudi Tello'yu alnından öperek kutladı
Ermeni ayaklanması ve Van'ın kurtuluşu(2)
Ermeni ayaklanması ve Van'ın kurtuluşu
Merhaba
Haber Yazılımı